"伊多語"的搜尋報告

伊多語是以世界語為基礎，針對其缺點再行改良的另一個人造語言，於1900年代發展出來，至今日仍有一群不多的跟隨者，主要使用人口分佈於歐洲。

與世界語比較
伊多語延續世界語採用典型的五母音系統，以及除了 /x/ 和 /dʒ/（見國際音標）的大部分子音。
伊多語的語調規則是規律的，但比之世界語又複雜一點：在伊多語裡，除了動詞不定詞型態的重音是在最後一個音節以外，其餘都落在倒數第二個音節。

語音體系
伊多語裡的每個字彙都基於一個字根字，每個字根字又包括字根與語法後綴。當要衍伸新的字彙時，只要移除原來的語法後綴並加上新的語法後綴，或是在字根與語法後綴之中插入特定字綴即可。跟世界語相同，伊多語的語法沒有例外，不若世界上其他的自然語言。
一些語法規則陳述如下：
上列的規則，基本上除了 -i、-ir/-ar/-or 和 -ez，其餘都與世界語沒有差別：世界語以膠著後綴 -j 標示複數名詞，以 -i 代表所有的動詞不定詞（世界語的不定詞沒有時態的區分），並使用 -u 代表祈使句。

-o : 單數名詞
-i : 複數名詞（在世界語裡是 -oj）
-a : 形容詞
-e : 副詞
-ir : 動詞，過去不定詞（世界語中沒有）
-ar : 動詞，現在不定詞（在世界語裡是 -i）
-or : 動詞，未來不定詞（世界語中沒有）
-is : 動詞，過去式
-as : 動詞，現在式
-os : 動詞，未來式
-us : 動詞，假設語氣
-ez : 動詞，祈使句（在世界語裡是 -u）

語法
相對於世界語的代詞字尾全都是 i，伊多語調整之後，讓這些代詞在聽力上更容易相互區分；例如原本單數和複數的第一人稱代詞 mi 和 ni 在吵雜的環境下可能會有誤解產生，因此伊多語分別以 me 和 ni 代替。伊多語還有區分第二人稱代詞的親狎體（tu）與敬體（vu），以及不分關係（即不分親狎或敬體）的第二人稱複數（vi）。在第三人稱代詞方面，伊多語有不分性別的 lu，還有陽性的 il、el，與無生命的 ol。

語例
CHAPITRO XVII
Bona nokto ! –dicis la surprizata princeto.
Bona nokto ! –dicis la serpento.
Adsur qua planeto me falis ? –questionis la princeto.
Adsur Tero, sur Afrika. –respondis la serpento.
Ha !... Kad esas nulu sur Tero ?
To esas la dezerto, e nulu esas sur la dezerti. Tero esas tre granda –dicis la serpento.
La princeto sideskis sur stono e levis lua okuli a la cielo.
Me questionas a me –lu dicis- ka la steli intence brilas por ke uladie singlu povez trovar sua stelo. Videz mea planeto, olu esas exakte super ni... ma tre fore !
Olu esas bela planeto –dicis la serpento-. Por quo vu venis adhike ?
Esas chagreneto inter floro e me –dicis la princeto.
Ha ! –dicis la serpento.
E la du permanis silence.
Ube esas la personi ? –klamis fine la princeto-. Onu esas kelke sola sur la dezerto...
Inter la personi onu anke esas sola –dicis la serpento.
La princeto regardis la serpento longatempe.
Vu esas stranja animalo ! –dicis la princeto-. Vu esas tam tenua kam fingro...
Yes, ma me esas plu potenta kam fingro di rejo –dicis la serpento.
La princeto ridetis.
Me ne kredas ke vu esas tre potenta, mem vu ne havas pedi... nek vu povas voyajar...
Me povas transportar vu plu fore kam navo -dicis la serpento.
Ed olu spulis la maleolo di la princeto, same kam ora braceleto.
Ta quan me tushas retroiras a la tero deube lu venis. Ma vu esas pura e vu venas de stelo...
La princeto nulon respondis.
Me kompatas vu, qua esas tante sola sur ta harda granita Tero. Me povas helpar vu se vu sentas nostalgio a vua planeto. Me povas...
Ho ! –dicis la princeto-. Me bone komprenis, ma pro quo vu sempre parolas enigmatoze ?
Me solvas omna enigmati –dicis la serpento.
E la du permanis silence.
-摘自 La princeto，伊多語版的小王子

伊多语的小王子
把俄罗斯的诗人Yunna Morits的诗作的俄罗斯的音乐家Alexandr Sukanov作的音乐的伊多语翻译和演奏

(听)
Me nule savas la Angla, la Franca, la Greka,
Mea vid-cirklo do restas sat mikra e streta -
En mea vid-cirklo trovesas nur flori, arbori,
Nur tero e maro, aero, fairo, amoro.
Me nule savas la Dana e la Portugala,
Mea vid-cirklo restas sat infantala -
Nur joyi rapide pasant', bruligiva aflikto,
Nur esperi, e timi noktal' es en mea vid-cirklo.
Me savas nek la Sanskrito e nek la Latina,
Mea vid-cirklo es ancien-mod' quale tino
Nur morto e nasko homala, nur grani ed astri
Aden mea vid-cirklo penetras e standas sat mastre.
Mea savo artala esas fakultativa.
Mea vid-cirklo restas presk' primitiva -
En olu es nia afero intima, interna
Por ke kun homaro la Tero flugadez eterne.
Mea vid-cirklon restriktas nur timi, esperi,
En olu trovesas nur amo, nur maro e tero.
Aden mea vid-cirklo penetras e standas sat mastre
Nur morto e nasko homala, nur grani ed astri.

Mea vido-cirklo (horizonto)

http://www.ido.li
http://io.wikipedia.org
http://io.wiktionary.org